Oryginalny tekst pochodzi ze strony Muzeum w Wodzislawiu Śląskim (wwww.muzeum.wodzislaw.pl)


Warning: Missing argument 4 for strona(), called in /home/muzeumw/ftp/wersjadodruku.php on line 24 and defined in /home/muzeumw/ftp/funkcje.php on line 136

Dział Historii

Dział Historii Muzeum w Wodzisławiu Śląskim rozpoczął swoją działalność jednocześnie z chwilą utworzenia Muzeum w styczniu 1971 roku. Bazę eksponatową stanowiły zbiory zgromadzone przez istniejącą poprzednio Izbę Regionalną, która gromadziła pamiątki z tego terenu z zakresu historii, etnografii i archeologii. Zebrane eksponaty dały początek działalności nowo powstałemu Muzeum. Działem Historii kierowali kolejno: Barbara Kordowska (1971-1999), Elżbieta Chrószcz-Lipertowska (2000-2012), Piotr Hojka (od 2012).

Rozwój Działu Historii przebiegał równolegle w kilku płaszczyznach: kolekcjonerskiej, zmierzającej do powiększenia stanu posiadania zbiorów, naukowo-badawczej mającej na celu poszerzenie i pogłębienie wiedzy o regionie, opracowywanie zbiorów i scenariuszy wystaw oraz popularyzatorskiej stanowiącej efekt końcowy w postaci wystaw stałych i czasowych obrazujących zagadnienia, które dla naszego regionu mają cechy indywidualne (powstania, plebiscyt, II wojna światowa) oraz wydawniczej (publikacje, artykuły i maszynopisy dotyczące historii ziemi wodzisławskiej).

 

Prowadzone przez pracowników merytorycznych badania wykazały istnienie na tym terenie silnych tradycji walk o narodowe i społeczne wyzwolenie ludności śląskiej oraz ożywionej działalności towarzystw i organizacji kulturalnych o podłożu patriotycznym. Wielu Wodzisławian uczestniczyło w powstaniach śląskich i walczyło na różnych frontach II wojny światowej.

 

Zbiory

Zgromadzone w Dziale Historii eksponaty liczą kilka tysięcy pozycji inwentarzowych, można je podzielić na kilka grup.

Pokaźną grupę stanowią wydawnictwa, wśród których najcenniejsze to broszury, ulotki i pocztówki propagandowe z okresu plebiscytu wydawane w celu zyskania jak najwięcej zwolenników przyłączenia Śląska do Polski. Były one odpowiedzią na szeroko kolportowaną, propagandę niemiecką. W grupie tej na uwagę zasługuje również zbiór prasy wodzisławskiej z okresu międzywojennego „Echo z nad Odry” – tygodnik poruszający zagadnienia lokalne, śląskie i ogólnopolskie oraz „Gazety Urzędowej Województwa Śląskiego” obejmujący lata 1922 – 1938.

 

Kolejna grupa eksponatów to dokumenty takie jak legitymacje, zaświadczenia o udziale w walkach, protokoły, pisma oraz akta urzędowe głównie dotyczące konfliktów w XX w. Ciekawym dokumentem jest ogłoszenie Burmistrza Wodzisławia w sprawie zgłaszania w Zarządzie miasta grobów wojennych, datowane w maju 1945 roku, pisane jeszcze na odwrocie blankietu niemieckiego. Na niektórych dokumentach widnieją pieczęcie z herbem miasta pozwalające prześledzić jego kształtowanie od 1597 roku. Najcenniejszymi eksponatami w tej grupie są dokumenty wodzisławskich panów stanowych z XVII w. oraz inne dokumenty XVIII i XIX wieczne w tym starodruki. Dział Historii gromadzi również maszynopisy i archwalia z których najliczniejszą grupę stanowią materiały dawnego ZBOWiDu.

 

Kolekcja fotografii to przede wszystkim zdjęcia obrazujące zmiany zachodzące w Wodzisławiu na przestrzeni lat a także ilustrujące wydarzenia historyczne związane z miastem i regionem oraz przedstawiające osoby biorące w nich udział. Najcenniejsze dla historyków to zdjęcia z początków XX w. a także z okresu powstań i seria zdjęć z uroczystości przejęcia Wodzisławia przez Wojsko Polskie w 1922 roku. Interesujące, zwłaszcza dla młodzieży są również te fotografie, na których widać nie istniejące obecnie, lub przebudowane obiekty architektoniczne a także ulice miasta i okoliczne pejzaże na przestrzeni ostatnich 120 lat.

 

Osobną grupę eksponatów stanowią sztandary. Najciekawsze to sztandary polskich towarzystw i organizacji kulturalnych takich jak Towarzystwo św. Barbary i Izydora, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Towarzystwo Śpiewu „Jutrzenka”, Towarzystwo Oświaty im. św. Jacka, Towarzystwa Polek. Fundowane były ze składek ludności polskiej oraz funduszy uzyskanych z występów teatrów i chórów. Część z nich to sztandary upamiętniające powstania ale fundowane przez Związek Powstańców Śląskich w okresie międzywojennym. Przetrwały do naszych czasów w różnym stanie zachowania, ale istnieją dzięki ofiarności i bohaterstwie ludzi, którzy nieraz z narażeniem życia je przechowywali. W ostatnim czasie pięć sztandarów i dwie szarfy zostało poddanych specjalistycznej konserwacji i czyszczeniu. Muzeum czyni starania o pozyskanie środków na konserwację kolejnych. Kolekcja naszych sztandarów w dalszym ciągu powiększa się poprzez przejmowanie ich od likwidowanych zakładów pracy.

 

Kolejnym elementem zbiorów Działu Historii są mapy. Wśród tej grupy eksponatów wyróżnić możemy XVII wieczną mapę Śląska autorstwa Abrahama Orteliusa czy XVIII wieczną mapę Wodzisławskiego Państwa Stanowego. Dział Historii posiada również szereg map katastralnych, topograficznych i wojskowych z XIX i XX w. obejmujących tereny ziemi wodzisławskiej jak również innych rejonów Górnego Śląska.

 

Zbiór cywilnych i wojennych odznaczeń oraz medali stanowi źródło wiedzy o losach ludzi i okolicznościach, w których je otrzymali. Posiadamy odznaczenia takie jak Virtuti Militari, Krzyż Niepodległości, Gwiazda Górnośląska, Krzyż za Powstania Śląskie, Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i zasługi oraz wiele innych medali i orderów wojennych, na podstawie których można prześledzić szlak bojowy żołnierza polskiego.

 

Wśród zbiorów Działu Historii znajdują się również pamiątki z okresu II wojny światowej. Są to przede wszystkim mundury, fotografie, dokumenty, broń oraz różnego rodzaju wyposażenie żołnierzy biorących udział w walkach.

Aktualnie prezentowana jest wystawa stała pt. „XX wiek na ziemi wodzisławskiej”.

 

kontakt: historia@muzeum.wodzislaw.pl

Drukuj stronę